"Жалпы білім беру ұйымдарына арналған жалпы білім беретін пәндердің, таңдау

курстарының және факультативтердің үлгілік оқу бағдарламаларын бекіту туралы"

Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2013 жылғы 3 сәуірдегі

№ 115 бұйрығына толықтырулар енгізу туралы

Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2016 жылғы 23 қарашадағы № 668 бұйрығы. Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2016 жылғы 27 желтоқсанда № 14605 болып тіркелді.

РҚАО-ның ескертпесі!

Осы бұйрықтың қолданысқа енгізілу тәртібін 4-т.. қараңыз

БҰЙЫРАМЫН:

1. "Жалпы білім беру ұйымдарына арналған жалпы білім беретін пәндердің, таңдау

курстарының және факультативтердің үлгілік оқу бағдарламаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2013 жылғы 3 сәуірдегі № 115 бұйрығына (Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 8424 болып тіркелген, "Егемен Қазақстан" газетінің 2013 жылғы 12 маусымдағы № 146 (28085) санында жарияланған) мынадай толықтырулар енгізілсін:

1-тармақ мынадай мазмұндағы 7) тармақшамен толықтырылсын:

"7) осы бұйрықтың 192-218-қосымшаларына сәйкес жаңартылған мазмұн бойынша негізгі орта білім берудің жалпы білім беретін пәндерінің үлгілік оку бағдарламалары.";

осы бұйрықтың 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21,22, 23, 24, 25, 26, 27-қосымшаларына сәйкес 192, 193, 194,195, 196, 197, 198, 199, 200, 201,202, 203, 204, 205, 206, 207, 208, 209, 210, 211, 212, 213, 214, 215, 216, 217, 218-қосымшалармен толықтырылсын.

2. Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің Мектепке дейінгі және орта

білім департаменті (Ж.А. Жонтаева) заңнамада белгіленген тәртіппен:

1) осы бұйрық Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелуін;

2) осы бұйрық мемлекеттік тіркелгеннен кейін күнтізбелік он күн ішінде осы бұйрықтың

көшірмелерін ресми жариялау үшін мерзімді баспасөз басылымдарына және "Әділет"

ақпараттық-құқықтық жүйесіне, сондай-ақ Қазақстан Республикасы нормативтік құқықтық актілерінің эталондық бақылау банкіне орналастыру үшін Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінің " Республикалық құқықтық ақпарат орталығы" шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорнына жолдауды;

3) осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің

интернет-ресурсында орналастыруды;

4) осы бұйрық Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуден өткеннен кейін он жұмыс күні ішінде Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің Заң қызметі және халықаралық ынтымақтастық департаментіне осы тармақтың 1), 2) және 3) тармақшаларында көзделген іс-шаралардың орындалуы туралы мәліметтерді ұсынуды қамтамасыз етсін.

3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Қазақстан Республикасының Білім және ғылым

вице-министрі Э.А.Суханбердиеваға жүктелсін.

4. Осы бұйрық 5-7 сыныптар үшін 2017 жылғы 1 қыркүйектен бастап, 6-8 сыныптар үшін 2018 жылғы 1 қыркүйектен бастап, 9 (10) сыныптар үшін 2019 жылғы 1 қыркүйектен бастап қолданысқа енгізіледі және ресми жариялануға тиіс.

Қазақстан Республикасының

Білім және ғылым министрі Е. Сағадиев

Қазақстан Республикасы

Білім және ғылым министрінің

2016 жылғы 23 қарашадағы

№ 668 бұйрығына 1-қосымша

Қазақстан Республикасы

Білім және ғылым министрінің

2013 жылғы 3 сәуірдегі

№ 115 бұйрығына 192-қосымша

Негізгі орта білім беру деңгейінің 5-9-сыныптарына арналған "Қазақ тілі" пәнінен жаңартылған мазмұндағы үлгілік оқу бағдарламасы (оқыту қазақ тілінде)

1-тарау. Жалпы ережелер

1. Оқу бағдарламасы Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 23 тамыздағы № 1080

қаулысымен бекітілген Орта білім берудің (бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім беру)

мемлекеттік жалпыға міндетті стандартына сәйкес әзірленген.

2. Қазақ тілі пәнін оқыту мақсаты – жалпы білім беретін негізгі мектептерде "Қазақ тілі"

пәнін оқытудың мақсаты – ана тілін қадірлейтін, қоғамдық мәнін түсінетін тұлға қалыптастыру,

сондай-ақ қазақ әдеби тілі нормаларын сақтап, дұрыс қолдана білуге, еркін сөйлесуге және

сауатты жазуға үйрету.

3. "Қазақ тілі"оқу пәнін оқытудың негізгі міндеттері:

1) қазақ тілін ана тілі ретінде тани отырып, өмірлік қажеттіліктерінде коммуникативтік

әрекеттер түрінде (тыңдалым, оқылым, айтылым, жазылым) сауаттылықпен қолдану;

2) тіл сауаттылығы мен сөйлеу сауаттылығын, сөз байлығын, басқалармен еркін

қарым-қатынасқа түсу;

3) тілдесім мен аудиовизуалды материалды тыңдау барысында өз көзқарастарын білдіру;

4) көркем мәтін және жай мәтіндерге мақсатқа сай қорытынды жасау, синтез, анализ жасау

дағдыларын қалыптастыру.

2-тарау. "Қазақ тілі" пәнінің мазмұнын ұйымдастыру

4. Қазақ тілі" пәні бойынша оқу жүктемесінің көлемі:

1) 5-сынып – аптасына 3 сағат, оқу жылында – 102 сағат;

2) 6-сынып – аптасына 3 сағат, оқу жылында – 102 сағат;

3) 7-сынып – аптасына 3 сағат, оқу жылында – 102 сағат;

4) 8-сынып – аптасына 2 сағат, оқу жылында – 68 сағат;

5) 9-сынып – аптасына 2 сағат, оқу жылында – 68 сағат.

5. Оқу мақсаттары мұғалім мен білім алушыларға болашақ қадамдары жөнінде өзара ой

бөлісуге, оларды жоспарлау мен бағалауға мүмкіндік беретін бірізділік пен сабақтастықты

көрсететін 4 бөлімнен тұрады:

1) тыңдалым және айтылым;

2) оқылым;

3) жазылым;

4) әдеби тіл нормаларын сақтау.

6."Тыңдалым және айтылым" бөлімі келесі бөлімшелерден тұрады:

1) болжау;

2) әртүрлі жанрдағы мәтіндерді талдау;

3) мәтіннен ақпаратты анықтау;

4) негізгі ойды анықтау;

5) тыңдалым материалы бойынша жауап беру және бағалау;

6) сөйлеу мәдениетін дамыту.

7. "Оқылым" бөлімі келесі бөлімшелерден тұрады:

1) ақпаратты түсіну;

2) мәтіннің стильдік ерекшелігін тану;

3) мәтіннің жанрлық ерекшелігін ажырату;

4) мәтін бойынша сұрақтар құрастыра білу;

5) мәтіндерге салыстырмалы анализ жасау;

6) оқылым стратегияларын қолдану;

7) әртүрлі ресурс көздерінен қажетті ақпарат алу.

8. "Жазылым" бөлімі келесі бөлімшелерден тұрады:

1) жоспар құру;

2) әртүрлі жанрда мәтіндер құрастыру;

3) жазба жұмыстарын әртүрлі формада ұсыну;

4) эссе жазу;

5) оқылым және тыңдалым материалдары негізінде жинақы мәтін жазу;

6) мәтіндерді түзету және редакциялау.

9. "Әдеби тіл нормаларын сақтау бөлімі" келесі бөлімшелерден тұрады:

1) орфографиялық норма

2) орфоэпиялық норма

3) лексикалық норма;

4) грамматикалық норма;

5) пунктуациялық норма.

3-тарау. Оқу мақсаттарының жүйесі

10. Бағдарламада "оқу мақсаттары" төрт саннан тұратын кодтық белгімен белгіленді. Кодтық

белгідегі бірінші сан сыныпты, екінші және үшінші сандар бөлім және бөлімше ретін, төртінші сан

бөлімшедегі оқу мақсатының реттік нөмірін көрсетеді. Мысалы, 5.2.1.4. кодында "5" - сынып, "2.1

" - екінші бөлімнің бірінші бөлімшесі, "4" - оқу мақсатының реттік саны.

11.Оқу мақсаттарының жүйесі бөлім бойынша әр сыныпқа берілген:

1) тыңдалым және айтылым:

Білім алушылар...

5-сынып 6-сынып 7-сынып 8-сынып

1. Болжау

5.1. Тірек сөздермен ұсынылғаниллюстрацияларарқылы тақырыптыболжау.

6.1. Мәтінніңатауын талқылаужәне алғашқыбөлігін тыңдауарқылыкөтерілетінмәселені болжау.

7.1. Мәтін үзінділерінтыңдай отырып, оқиғаныңдамуы мен аяқталуынболжау.

8.1. Мәтіннен алынғандәйексөздерге,үзінділерге сүйенеотырып, көтерілетінмәселені болжау.

2.Әртүрліжанрдағымәтіндердіталдау

5.2.Әлеуметтік-тұрмыстық, әлеуметтік-мәдени, тақырыптарғабайланысты диалог,монологтердегі (әнмәтіні, хабарлама,жарнама,хабарландыру)көтерілген мәселенітүсіндіру.

6.2.Әлеуметтік-мәдени, ресми-іскеритақырыптарғабайланыстыдиалог,монологтердегі(нұсқаулық,

құттықтау,хабарландыру,өмірбаян,жаңалық,интервью)көтерілгенмәселені талдау.

7.2.Әлеуметтік-қоғамдық,оқу–еңбек тақырыптарынабайланысты диалог,монолог, полилогтердегі

(интервью, пікірталас,жаңалық, ән, көркемәдеби шығармаларданүзінді) автор көзқарасы

мен көтерілген мәселеніталдау

8.2.Әлеуметтік-қоғамдық,мәдени-тарихитақырыптарға байланыстыдиалог, монолог,полилогтердегі (интервью, пікірталас,жолдау, монографияжәне лекциядан үзінді)автор көзқарасы менэкспресивті-эмоционалдысөздердің рөлін талдау.

3.Мәтіннен

5.3. Тыңдалғанмәтіннің мазмұнынтүсіну, негізгі

6.3. Тыңдалғанмәтінніңмазмұнын түсіну,

7.3. Тыңдалған мәтінніңмазмұнын түсіну,ұсынылған ақпарат

8.3. Тыңдалғанмәтіннің мазмұнынтүсіну, ұсынылғанақпараттыанықтаужәне қосымшаақпаратты анықтау. Детальді ақпаратты анықтау. бойынша факті мен көзқарасты ажырата білу. Ақпараттан астарлы ойды анықтау.

4.Негізгі ойды анықтау

5.4. Тірек сөздер мен жетекші сұрақтар арқылы негізгі ойды анықтау.

6.4. Мәтіннің құрылымдық ерекшелігіне назар аудара отырып, жетекші сұрақтар арқылы негізгі ойды анықтау.

7.4. Мәтін тақырыбы, сөйлеушінің дауыс ырғағы мен сөйлеу мәнері арқылы негізгі ойды анықтау.

8.4. Мәтінде көтерілген мәселені (тұрмыстық, әлеуметтік, қоғамдық) талдай отырып, негізгі ойды

анықтау.

5.Тыңдалымматериалыбойыншажауапберу жәнебағалау

5.5. Тыңдалғанмәтін мазмұнынегізіндесұрақтарға жауапберу, көтерілгенмәселе бойынша өз

ойын білдіру.

6.5. Тыңдалғанмәтін мазмұныбойынша жалпыжәне нақтысұрақтарға жауапберу, мәтіндегі

ақпаратты шынайыөмірменбайланыстыру.

7.5. Проблемалықсұрақтарға тыңдалғанмәтіннен деректеркелтіре отырып, дәлелдіжауап беру, өз жауабынөзгенің жауабыменсалыстыру, талқылау.

8.5. Перифраз түріндеберілген сұрақтарарқылы мәтінненқажетті ақпаратты табабілу, көтерілгенмәселе бойынша ойтұжырымдау.

6. Сөйлеу мәдениетін дамыту

5. 6. Коммуникативтік жағдаятқа сай эмоционалды сөздерді, дауыс ырғақтары арқылы қыстырма, қаратпа, одағай сөздерді еркін қолданып, диалогке даярлықсыз қатысу, өз пікірін білдіру.

6.6. Коммуникативтік жағдаятқа сай ресми сөздер мен тіркестер, дайын тіркестер мен

терминдерді орынды қолданып, диалогке қатысу, ойын анық жеткізу.

7. 6. Коммуникативтік жағдаятқа сай көркем бейнелеуіш, эмоционалды-экспрессивті сөздерді және

мақал-мәтелдер мен тұрақты тіркестерді еркін қолданып, диалогке қатысу, пікірталаста тез және

дұрыс шешім қабылдай білу.

8. 6. Коммуникативтік жағдаятқа сай ғылыми және халықаралық терминдерді, ғылыми деректерді орынды қолданып, диалог, монолог, полилогта өз ойын дәлелді, жүйелі жеткізу.

2) оқылым:

Білім алушылар..

5-сынып 6-сынып 7-сынып 8-сынып 9-сынып

1. Ақпаратты түсіну

5.1. Мәтіндегі негізгі және қосымша ақпаратты түсіну, анықтау.

6.1. Мәтіннен негізгі және қосымша, детальді ақпаратты анықтау, түсіндіру.

7.1. Мәтіндікжәне графиктік(кесте,диаграмма,сурет, шарттыбелгілер)ақпараттыинтерпретациялау

8.1. Араласжәне тұтасмәтіндердегі (кесте,диаграмма,сызба, сурет)ақпараттардысалыстыру,өңдеу.

9.1. Перифразтүрінде берілгенсұрақтар арқылықажеттіақпаратты табу,астарлы ойдыанықтау.

5.2. Лексиканыңауызекі сөйлеужәне жазба

6.2. Ауызекісөйлеу жәнекөркем сөйлеудің

7.2.Публицистикалықжәне ресми

8.2.Публицистикалықжәне ғылымистиль

9.2. Қазақ тілістильдері меншешендік сөздің

2. МәтінніңстильдікЕрекшелігінтанустильдікайырмашылықтарынмәтіндер арқылытану.

Стильдікерекшеліктерінқолданылғантілдік құралдарарқылы тану. Стиль ерекшеліктерін

Қолданылған тілдік құралдар арқылы тану. Ерекшеліктерін қолданылған тілдік құралдар

арқылы тану. Түрлерін қолданылған тілдік құралдар арқылы тану.

3. Мәтіннің жанрлық ерекшелігін ажырату

5.3. Хат, хабарлама, жарнама, нұсқаулық, хабарландырудың құрылымы мен рәсімделуі арқылы

Жанрлық ерекшеліктерін ажырату.

6. 3. Қазақша ауызекі сөйлеу этикеттері мен көркем сөйлеудің құрылымдық және жанрлық

Ерекшеліктерін ажырату.

7.3. Хроника, хабар, очерктердің және кеңсе құжаттарының, қызметтік жазбалардың құрылымы мен

Рәсімделуі арқылы жанрлық ерекшеліктерін ажырату.

8.3. Мақала, аннотация, презентация, тұжырымдамалар, тезистердің құрылымы мен рәсімделуі

арқылы жанрлық ерекшеліктерін ажырату.

9.3. Қоғамдық-саяси мәтіндер (жолдау, заңнама,мемлекеттік бағдарламалар, әскери-патриоттық) арқылы мәтіндердің жанрлық түрлерін ажырату.

4. Мәтіндерге салыстырмалы анализ жасау

5.4. Ауызекі стильдегі мәтіндердің мазмұнын, тақырыбын және тілдік құралдарын салыстыру.

6.4. Ауызекі және ресми стильдегі мәтіндердің тақырыбын, мазмұнын, тілдік ерекшелігін

салыстыру.

7.4. Идеясы ұқсас публицистикалық және көркем әдебиет стиліндегі мәтіндердің тақырыбы,

құрылымы, мақсатты аудиториясы, тілдік ерекшелігін салыстыра талдау.

8.4. Тақырыбы ұқсас ғылыми және публицистикалық стильдегі мәтіндердің тақырыбын, түрлерін

(әңгімелеу, сипаттау, талқылау), құрылымын салыстыра талдау.

9.4. Әртүрлі стильдегі мәтіндердің тақырыбын, қызметін,құрылымын, тілдік ерекшелігін

салыстыра талдау

5. Мәтін бойынша сұрақтар құрастыра білу

5.5. Мәтін мазмұнын түсінуге, нақты ақпараттарды анықтауға бағытталған сұрақтар құрастыру.

6.5. Мәтіннен негізгі және қосымша ақпаратты, көтерілген мәселені анықтауға бағытталған

нақтылау сұрақтарын құрастыру.

7.5. Мәтін бойынша проблемалық сұрақтар құрастыру.

8.5. Перифразаның түрлі тәсілдерін қолдана отырып, мәтін бойынша сұрақтар құрастыру.

9.5. Мәтінде көтерілген мәселеге оқырманның қарым-қатынасын анықтауға арналған талқылау

сұрақтарын құрастыру.

6. Оқылым стратегияларын қолдану

5.6. Оқылым стратегияларын қолдану: жалпы мазмұнын түсіну үшін оқу, нақты ақпаратты табу үшін оқу.

6.6. Оқылым стратегияларын қолдану: комментарий жасау, іріктеп оқу, рөлге бөліп оқу.

7.6. Оқылымстратегияларынқолдану:комментарийжасау, іріктепоқу, зерттепоқу.

8.6. Оқылымстратегияларынқолдану:комментарийжасау, іріктепоқу, талдапоқу.

9.6. Белгілі бірмақсат үшіноқылымстратегияларынтиімді қолданабілу.

6.7. Энциклопедия, сөздік,

7.7. Ғаламтор,энциклопедия,

8.7. Ғаламтор,энциклопедия,газет-журналдар, оқулықтар,

9.7. Әртүрлі ресурс көздерінен

7. Әртүрлі ресурс көздерінен қажетті ақпарат алу

5.7. Энциклопедиялар, балаларға арналған газет-журналдардан қажетті ақпаратты ала білу.

Балаларға арналған газет-журналдардан қажетті ақпараттарды алу, авторына сілтеме жасау.

газет-журналдар, оқулықтардан алынған деректерді қолдану, авторына сілтеме жасау. ғылыми

еңбектерден алынған деректерді дәлел ретінде қолдану, авторына сілтеме жасау. алынған

ақпараттарды авторға сілтеме жасай отырып, жазба жұмыстарында орынды қолдану.

3) жазылым: Білім алушылар

5-сынып 6-сынып 7-сынып 8-сынып 9-сынып

1. Жоспар құру

5.1. Берілген мәтінге сәйкес кіріспе, негізгі және қорытынды бөлімдерді қамтитын қарапайым

жоспар құру.

6.1. Әртүрлі жанрдағы мәтіндерді жазу үшін құрылымын ескере отырып, қарапайым жоспар құру.

7.1. Әртүрлі жанрдағы мәтіндерді жазу үшін құрылымын ескере отырып, күрделі жоспар құру.

8.1. Тақырып бойынша материал жинақтап, тезистік жоспар құру.

9.1. Жинақталған материалдар негізінде көзделген мақсатқа сәйкес ауызша және жазбаша

мәтіндер үшін күрделі жоспар құру.

2. Әртүрлі жанрда мәтіндер құрастыру

5.2. Жанрлық ерекшеліктеріне сай ресімделуі мен құрылымын сақтап, хат, жарнама, хабарландыру

құрастырып жазу.

6.2. Жанрлық және стильдік ерекшеліктеріне сай құрылымын сақтай отырып, мінездеме, құттықтау,

Өмірбаян құрастырып жазу.

7.2. Жанрлық және стильдік ерекшеліктеріне сай көркемдегіш құралдарды орынды қолдана отырып, шағын мақала,нұсқаулық,әңгіме құрастырып жазу.

8.2. Жанрлық және стильдік ерекшеліктеріне сай тілдік құралдарды орынды қолданып, мақала,

аннотация, тезис құрастырып жазу.

9.2. Мақсатты аудиторияның қызығушылығын ынталандыру үшін әртүрлі жанрда мәтіндер құрастыру.

3. Жазба жұмыстарын әртүрлі формада ұсыну

5.3. Сюжетті суреттердің (фотосуреттер) желісі бойынша әңгіме құрастыру.

6.3. Ұсынылған тақырып бойынша деректер жинақтай отырып, графиктік мәтін (диаграмма,

7.3. Мәтін құрылымын (кіріспе бөлім, жалпы мәлімет беру, детальді мәлімет беру) сақтай отырып,

Графиктік мәтін (шартты белгі, сурет, сызба) түрінде берілген

8.3. Мәтін құрылымын сақтай отырып, графиктік мәтіндегі (диаграмма, кесте) деректердің маңызды

тұстарын анықтап жазу.

9.3. Мәтін құрылымын сақтай отырып, бірнеше графиктік мәтіндегі (диаграмма, кесте) деректерді

салыстыру, маңызды тұстары мен үрдістерді (кесте, сызба) түрінде құрастыру. процесті

сипаттап жазу.тенденция)анықтап жазу.

4. Эссежазу

5.4. Эссеніңкіріспе,негізгі,қорытындыбөлімдерінсақтай отырып,өзіне танысадамды,

белгілі бірмекен меноқиғанысипаттап несуреттеп жазу.

6.4. Эссетақырыбынанауытқымай,абзац түрлерінжүйеліқұрастырып,көтерілгенмәселе бойынша

келісу-келіспеусебептерінайқын көрсетіпжазу. ("келісу, келіспеу"эссесі)

7.4. Эссеқұрылымы мендаму желісінсақтап,тақырыпқабайланыстыберілгенмәселенің

оңтайлы шешілужолдары немесесебептеріне өзкөзқарасынжазу. (дискуссивтіэссе)

8.4. Эссеқұрылымы мендаму желісінсақтап, мәселебойыншаұсынылғаншешімніңартықшылығы

мен кемшіліктұстарынсалыстыру, өзойын дәлелдепжазу. (аргументативтіэссе)

9.4. Эссеқұрылымы мендаму желісінсақтап,көтерілгенмәселебойынша екіжақты пікірді

Немесежағдаяттыталқылау,біреуінетаңдау жасап,өз ойындәлелдеп жазу

. (аргументативтіэссе)

5. Оқылымжәнетыңдалымматериалдарынегізіндежинақымәтін (компрессия)жазу

5.5. Оқылым және тыңдалым материалдары бойынша негізгі ақпараттарды сақтай отырып,

жинақы мәтін жазу.

6.5. Оқылым және тыңдалым материалдары бойынша негізгі ойды білдіретін сөйлемдерді іріктей отырып, жинақы мәтін жазу.

7.5. Оқылым және тыңдалым материалдары бойынша тірек сөздер мен сөз тіркестерін синонимдік

Қатармен ауыстыра отырып, жинақы мәтін жазу.

8.5. Оқылым және тыңдалым материалдары бойынша мәтіннің баяндау желісін сақтап, әр бөлігінен

алынған ақпараттардан жинақы мәтін (аннотация, тезис) жазу.

9.5. Оқылым және тыңдалым материалдары бойынша автордың негізгі ойын сақтай отырып, перифраз

тәсілдері арқылы жинақы мәтін (аннотация,тезис) жазу

6.Мәтіндерді түзету және редакциялау

5.6. Мәтіндегі орфографиялық қателерді сөздіктерге сүйене отырып, түзету және редакциялау.

6.6. Мәтіндегі орфографиялық және пунктуациялық қателерді сөздіктерге, емле ережелеріне

сүйеніп, түзету, редакциялау.

7.6. Мәтіндегі сөздердің тақырыпқа сай орынды қолданылуын тексеру, синонимдік қатармен ауыстыра отырып, лексикалық түзетулер енгізу, редакциялау.

8.6. Баспасөз ақпарат құралдары материалдары негізінде стильдік ауытқуларды, орынсыз

қолданылған сөз оралымдарын талдап, стильдік түзетулер

жасау, редакциялау.

9.6. Жазба жұмысын абзацтар мен бөліктерге бөлу, ойын (ақпарат, идея) дұрыс жүйелеп,

Логикалық түзетулер енгізу, редакциялау.

4) әдеби тіл нормаларын сақтау:

1. Орфографиялық норма

5.1. Қазақ дыбыстар жүйесін, үндестік заңын, емлелік ерекшеліктерін ескере отырып,

орфографиялық нормаға сай жазу

6.1. Тақырып бойынша жеке сөздер, бірге, бөлек және дефис арқылы жазылатын сөздерді орфографиялық нормаға сай жазу

7.1. Жалғаулар мен шылаулардың ерекшелігін ескере отырып, үндестік заңына сәйкес

орфографиялық нормаға сай жазу

8.1. Тақырып бойынша бас әріппен жазылатын күрделі-құрама атауларды орфографиялық

нормаға сай жазу.

9.1.Мән мәтін бойынша тілдік бірліктерді орфографиялық нормаға сай жазу.

2.Орфоэпиялық норма

5.2. Сөз ішіндегі және сөз аралығындағы ілгерінді, кейінді және тоғыспалы ықпал заңдылықтарына

сәйкес айта білу

6.2. Екпіннің түрлерін (сөз екпіні, тіркес екпіні, логикалық екпін) сөз және сөйлем ішінде

орынды қолдану

7.2. Сөйлеу тіліндегі интонация, кідіріс, логикалық екпіннің мәнін түсініп қолдану

8.2. Сөйлеу ағымындағы интонацияның құрамдас бөліктері: әуен, әуез, тембр, қарқын, кідірісті

сөйлеу мәнеріне сай қолдану

3.Лексикалық норма

5.3. Тура және ауыспалы мағыналы сөздерді, көп мағыналы сөздер, омоним, антоним, синонимдерді

көркемдік ерекшеліктеріне сай қолдану

6.3. Көнерген сөз , эвфемизм, дисфемизм, неологизм, термин, диалект сөз, кәсіби сөз, табу

Сөздердің қолданыс аясын түсіну және ажырата білу

7.3.Фразеологизм, мақал-мәтелдердің эмоционалды мәнін, көркемдік ерекшеліктерін түсініп қолдану

8.3. Сөздік қор және сөздік құрам ерекшеліктерін түсініп қолдану

9.3.Лексикалықстилистиказаңдылықтарындұрысқолдану

5.4.1. Жұрнақарқылыжасалғантуындысөздерді жәнекүрделісөздердіауызша жәнежазбаша

тілдесімбарысындақолдану.

5.4.2. Зат есім

6.4.1. Сөйлемдегі есімдіктің қызметін түсіну,

8.4.1. Сөз тіркесінің байланысу тәсілдері мен түрлері, есімді,

9.4.1. Құрмалас сөйлем жасалу жолдарын,түрлерін

4. Грамматикалық норма есімдердің мағыналық түрлерін мәнмәтін аясында жалғаулар арқылы

түрлендіріп қолдану.

5.4.3. Сын есімдердің, шырай түрлерінің көркемдік ерекшелігін ,тану, сын есімді зат есім орнына қолдана білу.

5.4.4. Сан есімнің мағыналық түрлерін ажырата білу, сан есімді зат есім орнына қолдана білу

5.4.5. Төл сөз, төлеу сөз, автор сөзінің жасалу жолдарын, қызметін білу, төл сөзді төлеу сөзге

айналдыру.

6.4.1. есімдікті зат есім, сын есімнің орнына қолдану.

6.4.2. Етістіктің етіс түрлері мен салт-сабақты етістіктердің тіркесімдік мүмкіндігін

ауызша және жазбаша тілдесім барысында қолдану.

6.4.3.Үстеудің мағыналық түрлерін ажырату, синонимдік қатарларын түрлендіріп қолдану.

7.4.1. Етістіктің есімше, көсемше, тұйық етістік,шақ, рай түрлерін тілдесім барысында

қолдану.

7.4.2. Еліктеу сөздердің стильдік мәнін түсініп қолдану.

7.4.3. Шылау түрлерін ажырата білу, орынды қолдану.

7.4.4. Одағай түрлерін ажырата білу, қолдану.

7.4.5. Оқшау сөздердің қызметін түсіну, ажырата білу.

7.4.6 Етістікті сөз тіркестерін ажырату,қолдану.

8.4.2. Тұрлаулы және тұрлаусыз сөйлем мүшелерінің сөйлем жасаудағы өзіндік орнын, қызметін

Түсініп қолдану.

8.4.3. Сөйлем ішінде бірыңғай мүшелер мен айқындауыш мүшелерді қолдана білу.

8.4.4. Жай сөйлемдерді айтылу мақсаты мен құрылымдық ерекшелігіне сай қолдану білу.

9.4.2. Салалас құрмалас сөйлемдердің мағыналық түрлерін ажырата білу, түрлендіріп қолдану.

9.4.3. Сабақтас құрмалас сөйлемдердің мағыналық түрлерін ажырата білу, түрлендіріп қолдану.

9.4.4. Аралас құрмалас сөйлемдердің жасалу жолдарын білу, қолдану.

5. Пунктуациялық норма

5.5. Төл сөз,төлеу сөз, автор сөзінің тыныс белгілерін дұрыс қолдану

6.5. Қазақ тіліндегі тыныс белгілерінің түрлері мен қызметін (даралаушы) түсіну, дұрыс қолдану.

7.5. Сөйлем соңында және сөйлем ішінде қойылатын тыныс белгілерін (даралаушы және ерекшелеуші)

дұрыс қолдану.

8.5. Сөйлем соңында қабаттасып қойылатын тыныс белгілерін дұрыс қолдану.

9.5. Құрмалас сөйлемнің тыныс белгілерін (даралаушы, ерекшелеуші, ойдың аражігін ажырататын)

ережеге сай қолдану.

12. Осы оқу бағдарламасы қосымшада берілген негізгі орта білім беру деңгейінің 5-9- сыныптарына арналған "Қазақ тілі" оқу пәнінен жаңартылған мазмұндағы үлгілік оқу

бағдарламасының Ұзақ мерзімді жоспарына сәйкес жүзеге асырылады.

Негізгі орта білім беру

деңгейінің 5-9-сыныптарына

арналған "Қазақ тілі" оқу

пәнінен жаңартылған

мазмұндағы үлгілік оқу

бағдарламасына

(оқыту қазақ тілінде)

қосымша

Негізгі орта білім беру деңгейінің 5-9-сыныптарына арналған "Қазақ тілі" пәнінен

жаңартылған мазмұндағы үлгілік оқу бағдарламасын жүзеге асыру бойынша ұзақ мерзімді

жоспар

1) 5-сынып:

Оқу жоспарындағы ұзақ мерзімді жоспардың бөлімдері

Тақырыптар/Ұзақ мерзімді жоспардың мазмұны

Оқу мақсаттары. Білім алушылар білуге тиісті

1-тоқсан

1-бөлім:

Мәдениет: тіл және қарым-қатынас

Тыңдалым және айтылым 5.3; 5.5

Оқылым 5.2.

Жазылым 5.1; 5.2

Әдеби тіл нормалары 5.4.1; 5.1; 5.2; 5.3; 5.5.

2-бөлім:

Киіну. Сән.Талғам.

Тыңдалым және айтылым 5.6; 5.4

Оқылым 5.4; 5.6

Жазылым 5.4; 5.6,

Әдеби тіл нормалары 5.4.1; 5.1; 5.2; 5.3; 5.5.

3-бөлім:

Отбасылық дәстүрлер мен

мерекелер

Тыңдалым және айтылым 5.2; 5.1

Оқылым 5.3; 5.5

Жазылым 5.3; 5.5

Әдеби тіл нормалары 5.4.1; 5.1; 5.2; 5.3; 5.5.

2- тоқсан

4-бөлім:

Жануарлар әлемі мен

өсімдіктер дүниесі

Тыңдалым және айтылым 5.1; 5.4; 5.6

Оқылым 5.1; 5.3; 5.5

Жазылым 5.2; 5.4, 5.6

Әдеби тіл нормалары 5.4.2; 5.1; 5.2; 5.3; 5.5.

5-бөлім:

Бос уақыт және хобби

Тыңдалым және айтылым 5.2; 5.3; 5.5

Оқылым 5.2; 5.4; 5.6; 5.7

Жазылым 5.1; 5.3; 5.5,

Әдеби тіл нормалары 5.4.2; 5.1; 5.2; 5.3; 5.5.

3- тоқсан

6-бөлім:

Қиял әлемі

Тыңдалым және айтылым 5.1; 5.4

Оқылым 5.1; 5.2

Жазылым 5.1; 5.5

Әдеби тіл нормалары 5.4.3; 5.1; 5.2; 5.3; 5.5.

Тыңдалым және айтылым 5.3; 5.5

7-бөлім:

Көлік және жол белгілері

Оқылым 5.3; 5.6; 5.7

Жазылым 5.2; 5.4

Әдеби тіл нормалары 5.4.3; 5.1; 5.2; 5.3; 5.5.

8-бөлім:

Адамның сырт келбеті мен

мінезі

Тыңдалым және айтылым 5.6; 5.2

Оқылым 5.4; 5.5

Жазылым 5.3; 5.6

Әдеби тіл нормалары 5.4.3; 5.1; 5.2; 5.3; 5.5

4-тоқсан

9-бөлім:

Аспан әлемінің құпиялары

Тыңдалым және айтылым 5.1; 5.3; 5.5

Оқылым 5.1; 5.2; 5.6

Жазылым 5.3; 5.5; 5.6

Әдеби тіл нормалары 5.4.4; 5.4.5; 5.1; 5.2;5.3; 5.5.

10-бөлім.

Саяхат және демалыс.

Тыңдалым және айтылым 5.2; 5.4; 5.6

Оқылым 5.3; 5.4; 5.5; 5.7

Жазылым 5.1; 5.2; 5.4

Әдеби тіл нормалары 5.4.4; 5.4.5; 5.1; 5.2;5.3; 5.5

2) 6-сынып:

Оқу жоспарындағы ұзақ мерзімді жоспардың бөлімдері

Тақырыптар/Ұзақ мерзімді жоспардың мазмұны

Оқу мақсаттары. Білім алушылар білуге тиісті

1-тоқсан

1-бөлім:

Қазақстандағы көрікті жерлер

Тыңдалым және айтылым 6.3; 6.6

Оқылым 6.5; 6.7

Жазылым 6.1; 6.4

Әдеби тіл нормалары 6.4.1; 6.1; 6.2; 6.3; 6.5

2-бөлім:

Ұлттық және отбасылық құндылықтар

Тыңдалым және айтылым 6.2; 6.4

Оқылым 6.2; 6.3; 6.4

Жазылым 6.2; 6.6

Әдеби тіл нормалары 6.4.1; 6.1; 6.2; 6.3; 6.5

3-бөлім:

Әлемнің жеті кереметі.

Тыңдалым және айтылым 6.1; 6.5

Оқылым 6.1; 6.6

Жазылым 6.3; 6.5

Әдеби тіл нормалары 6.4.1; 6.1; 6.2; 6.3; 6.5

2-тоқсан

Тыңдалым және айтылым 6.1; 6.3; 6.5

Оқылым 6.1; 6.4; 6.6; 6.7

Жазылым 6.1; 6.3; 6.4; 6.6

4-бөлім:

Астана – мәдениет пен өнер ордасы

Әдеби тіл нормалары 6.4.2; 6.1; 6.2; 6.3; 6.5

5-бөлім:

Тарихи тұлғалар

Тыңдалым және айтылым 6.2; 6.4; 6.6

Оқылым 6.2; 6.3; 6.5

Жазылым 6.2; 6.5

Әдеби тіл нормалары 6.4.2; 6.1; 6.2; 6.3; 6.5

3- тоқсан

6-бөлім:

Су – тіршілік көзі.

Қазақстандағы өзен-көлдер

Тыңдалым және айтылым 6.1; 6.5

Оқылым 6.1; 6.2

Жазылым 6.1; 6.3

Әдеби тіл нормалары 6.4.2; 6.1; 6.2; 6.3; 6.5

7-бөлім:

Спорт. Белгілі спорт жұлдыздары.

Тыңдалым және айтылым 6.3; 6.4

Оқылым 6.3; 6.6

Жазылым 6.4; 6.5

Әдеби тіл нормалары 6.4.2; 6.1; 6.2; 6.3; 6.5

8-бөлім:

Қазақ халқының әдет-ғұрыптары

мен салт-дәстүрлері. Наурыз

Тыңдалым және айтылым 6.2; 6.6

Оқылым 6.4; 6.5; 6.7

Жазылым 6.2; 6.6

Әдеби тіл нормалары 6.4.3; 6.1; 6.2; 6.3; 6.5

4-тоқсан

9-бөлім:

Әлемдегі ірі кітапханалар

Тыңдалым және айтылым 6.1; 6.3; 6.5

Оқылым 6.2; 6.4; 6.6

Жазылым 6.3; 6.4; 6.6

Әдеби тіл нормалары 6.4.3; 6.1; 6.2; 6.3; 6.5

10-бөлім.

Ғылым мен технология

жетістіктері

Тыңдалым және айтылым 6.2; 6.4; 6.6

Оқылым 6.1; 6.3; 6.5; 6.7

Жазылым 6.1; 6.2; 6.5

Әдеби тіл нормалары 6.4.3; 6.1; 6.2; 6.3; 6.5

3) 7-сынып:

Оқу жоспарындағы ұзақ мерзімді жоспардың бөлімдері

Тақырыптар/Ұзақ мерзімді жоспардың мазмұны

Оқу мақсаттары. Білім алушылар білуге тиісті

1-тоқсан

Тыңдалым және айтылым 7.1; 7.5

Оқылым 7.1; 7.6

1-бөлім:

Ауа райы және климаттық өзгерістер

Жазылым 7.3; 7.6

Әдеби тіл нормалары 7.4.1; 7.1; 7.2; 7.3; 7.5.

2-бөлім:

Көшпенділер мәдениеті

Тыңдалым және айтылым 7.3; 7.6

Оқылым 7.2; 7.4; 7.7

Жазылым 7.1; 7.4

Әдеби тіл нормалары 7.4.1; 7.1; 7.2; 7.3; 7.5.

3-бөлім:

Денсаулық – зор байлық

Тыңдалым және айтылым 7.2; 7.4

Оқылым 7.3; 7.5

Жазылым 7.2; 7.5

Әдеби тіл нормалары 7.4.1; 7.1; 7.2; 7.3; 7.5.

2-тоқсан

4-бөлім:

Сүйіспеншілік пен достық

Тыңдалым және айтылым 7.1; 7.3; 7.5

Оқылым 7.1; 7.3; 7.5; 7.7

Жазылым 7.1; 7.3; 7.4

Әдеби тіл нормалары 7.4.2; 7.1; 7.2; 7.3; 7.5.

5-бөлім:

Музыка өнері және қазақтың киелі домбырасы

Тыңдалым және айтылым 7.2; 7.4; 7.6

Оқылым 7.2; 7.4; 7.6

Жазылым 7.2; 7.5; 7.6

Әдеби тіл нормалары 7.4.2; 7.1; 7.2; 7.3; 7.5.

3-тоқсан

6-бөлім:

Ғаламтор және әлеуметтік желілер

Тыңдалым және айтылым 7.1; 7.5

Оқылым 7.1; 7.6

Жазылым 7.1; 7.3

Әдеби тіл нормалары 7.4.3; 7.1; 7.2; 7.3; 7.5.

7-бөлім:

Қазақстандағы ұлттар достастығы

Тыңдалым және айтылым 7.2; 7.4

Оқылым 7.2; 7.3; 7.4

Жазылым 7.2; 7.4

Әдеби тіл нормалары 7.4.3; 7.1; 7.2; 7.3; 7.5.

8-бөлім:

Дұрыс тамақтану. Гендік өзгеріске ұшыраған тағамдар

Тыңдалым және айтылым 7.3; 7.6

Оқылым 7.5; 7.7

Жазылым 7.5; 7.6

Әдеби тіл нормалары 7.4.4; 7.1; 7.2; 7.3; 7.5.

4-тоқсан

9-бөлім:

Жеңіс күні. Ұлы ерлікке тағзым

Тыңдалым және айтылым 7.1; 7.4; 7.6

Оқылым 7.1; 7.3; 7.4; 7.7

Жазылым 7.1; 7.3; 7.5

Әдеби тіл нормалары 7.4.5; 7.1; 7.2; 7.3; 7.5.

10-бөлім.

Ғылыми фантастика

Тыңдалым және айтылым 7.2; 7.3; 7.5

Оқылым 7.2; 7.5; 7.6

Жазылым 7.2; 7.4; 7.6

Әдеби тіл нормасы 7.4.5; 7.1; 7.2; 7.3; 7.5.

4) 8-сынып:

Оқу жоспарындағы ұзақ мерзімді жоспардың бөлімдері

Тақырыптар/Ұзақ мерзімді жоспардың мазмұны

Оқу мақсаттары. Білім алушылар білуге тиісті

1-тоқсан

1-бөлім:

Көне түркі жазбалары және қазақ жазуы

Тыңдалым және айтылым 8.1; 8.2; 8.6

Оқылым 8.1; 8.2; 8.4

Жазылым 8.2; 8.3; 8.5

Әдеби тіл нормасы 8.4.1; 8.1; 8.2; 8.3;8.5.

2-бөлім:

Адамзаттық құндылықтар және әлем мәдениеті

Тыңдалым және айтылым 8.3; 8.4; 8.5

Оқылым 8.3; 8.5; 8.6; 8.7

Жазылым 8.1; 8.4; 8.6

Әдеби тіл нормасы 8.4.1; 8.1; 8.2; 8.3;8.5.

2-тоқсан

4-бөлім:

Кәсіп пен еңбек. Болашақ мамандықтары

Тыңдалым және айтылым 8.2; 8.4; 8.6

Оқылым 8.4; 8.6; 8.7

Жазылым 8.1; 8.3; 8.4

Әдеби тіл нормасы 8.4.2; 8.1; 8.2; 8.3;8.5.

5-бөлім:

Ғарышты игеру жетістіктері

Тыңдалым және айтылым 8.1; 8.3; 8.5

Оқылым 8.1; 8.2; 8.3; 8.5

Жазылым 8.2; 8.5; 8.6

Әдеби тіл нормасы 8.4.2; 8.1; 8.2; 8.3;8.5.

3-тоқсан

6-бөлім:

Биоалуантүрлілік. Қызыл кітапқа енген жануарлар мен өсімдіктер

Тыңдалым және айтылым 8.1; 8.5

Оқылым 8.2; 8.4; 8.5

Жазылым 8.1; 8.6

Әдеби тіл нормасы 8.4.3; 8.1; 8.2; 8.3;8.5.

7-бөлім:

Қоршаған орта және энергия ресурстары

Тыңдалым және айтылым 8.3; 8.4

Оқылым 8.1; 8.7

Жазылым 8.2; 8.3

Әдеби тіл нормасы 8. 4.4; 8. 1; 8. 2; 8. 3; 8. 5.

8-бөлім:

Жасөспірім және заң

Тыңдалым және айтылым 8.2; 8.6.

Оқылым 8.3; 8.6

Жазылым 8.4; 8.5

Әдеби тіл нормасы 8. 4.4; 8. 1; 8. 2; 8. 3; 8. 5.

4-тоқсан

9-бөлім:

Театр өнері мен мәдениеті

Тыңдалым және айтылым 8.1; 8.3; 8.5

Оқылым 8.4; 8.6;8.7

Жазылым 8.1; 8.4; 8.6

Әдеби тіл нормасы 8. 4.4; 8. 1; 8. 2; 8. 3; 8. 5.

10-бөлім:

Қазақстандағы туризм және экотуризм

Тыңдалым және айтылым 8.2; 8.4; 8.6

Оқылым 8.1; 8.2; 8.3; 8.5

Жазылым 8.2; 8.3; 8.5

Әдеби тіл нормасы 8. 4.4; 8. 1; 8. 2; 8. 3; 8. 5.

5) 9-сынып:

Оқу жоспарындағы ұзақ мерзімді жоспардың бөлімдері

Тақырыптар/Ұзақ мерзімді жоспардың мазмұны

Оқу мақсаттары. Білім алушылар білуге тиісті

1-тоқсан

1-бөлім:

Мәңгілік Ел - мұратым

Тыңдалым және айтылым 9.1; 9.3; 9.6

Оқылым 9.2; 9.5; 9.7

Жазылым 9.2; 9.3;9.5

Әдеби тіл нормасы 9. 4.1; 9. 1; 9. 2; 9. 3;9. 5.

2-бөлім:

Жаһандану мәселелері

Тыңдалым және айтылым 9.2; 9.4; 9.5

Оқылым 9.1; 9.3; 9.4; 9.6

Жазылым 9.1; 9.4; 9.6

Әдеби тіл нормасы 9. 4.1; 9. 1; 9. 2; 9. 3;9. 5.

2-тоқсан. 4-бөлім:

Тәуелсіздік жылдарындағыҚазақстан. ЭКСПО - 2017

Тыңдалым және айтылым 9.2; 9.3; 9.4

Оқылым 9.1; 9.3; 9.4; 9.7

Жазылым 9.2; 9.4; 9.6

Әдеби тіл нормасы 9. 4.2; 9. 1; 9. 2; 9. 3;9. 5.

5-бөлім:

Адам құқығы мен бостандығы

Тыңдалым және айтылым 9.1; 9.5; 9.6

Оқылым 9.2; 9.5; 9.6

Жазылым 9.1; 9.3; 9.5

Әдеби тіл нормасы 9. 4.2; 9. 1; 9. 2; 9. 3;9. 5.

3-тоқсан

Тыңдалым және айтылым 9.2; 9.4

6-бөлім:

Отбасы және демографиялық

өзгеріс

Оқылым 9.1; 9.2; 9.3

Жазылым 9.1; 9.4

Әдеби тіл нормасы 9. 4.3; 9. 1; 9. 2; 9.3; 9.5

7-бөлім:

Биотехнология және гендік

инженерия келешегі

Тыңдалым және айтылым 9.1; 9.3

Оқылым 9.4; 9.5

Жазылым 9.2; 9.5.

Әдеби тіл нормасы 9.4.3; 9. 1; 9. 2; 9. 3;9.5.

8-бөлім:

Бұқаралық ақпарат құралдары

Тыңдалым және айтылым 9.6; 9.5

Оқылым 9.7; 9.6

Жазылым 9.3; 9.6

Әдеби тіл нормасы 9.4.3; 9. 1; 9. 2; 9. 3; 9.5.

4- тоқсан

9-бөлім:

Әлемдегі қақтығыстар және

бейбітшілік

Тыңдалым және айтылым 9.1; 9.4; 9.6

Оқылым 9.2; 9.3; 9.5; 9.7

Жазылым 9.2; 9.5; 9.6

Әдеби тіл нормасы 9. 4.4; 9. 1; 9. 2; 9. 3;9. 5

10-бөлім. Табиғи ресурстарды

тиімді пайдалану

Тыңдалым және айтылым 9.2; 9.3; 9.5

Оқылым 9.1; 9.4; 9.6

Жазылым 9.1; 9.3; 9.4

Әдеби тіл нормасы 9. 4.4; 9. 1; 9. 2; 9. 3;9. 5.

Қазақстан Республикасы

Білім және ғылым министрінің

2016 жылғы 23 қарашадағы

№ 668 бұйрығына 2-қосымша

Қазақстан Республикасы

Білім және ғылым министрінің

2013 жылғы 3 сәуірдегі

№ 115 бұйрығына 193-қосымша

Негізгі білім беру деңгейінің 5-9-сыныптарына арналған "Қазақ әдебиеті" пәнінен

жаңартылған мазмұндағы үлігілік оқу бағдарламасы (оқыту қазақ тілінде)

1-тарау. Жалпы ережелер

1. Оқу бағдарламасы Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 23 тамыздағы № 1080

қаулысымен бекітілген Орта білім берудің (бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім беру)

мемлекеттік жалпыға міндетті стандартына сәйкес әзірленген.

2. Қазақ әдебиеті пәні бағдарламасының басты бағыты – оқушылардың ақыл-ой қабілеті мен

тұлғалық қасиеттерінің қалыптасуына, тілдік-эстетикалық талғамдарының дамуына, коммуникативтік

құзыреттіліктерінің жетілдірілуіне іргетас қалап, өмірлік дағдыларын шыңдауына, өздігінен білім

алуларына мүмкіндік туғызу. Сонымен қатар, оқушыларды ұлттық мәдениет пен әдеби мұраларды

түсінуге, қазіргі заманғы әдебиетті бағалай білуге үйретеді. Бағдарламада әдеби-теориялық

ұғымдар, талдауға, бағалау мен салыстыруға негізделген адамзаттың мәңгілік сұрақтары, қазіргі

заманғы дилеммалар, мәселелер қарастырылған.

3. Қазақ әдебиеті бағдарламасының мақсаты – оқушыларды креативті ойлауға бағыттау.

Олардың ойларын ауызша еркін жеткізуіне және жаза білуіне қолдау көрсету, дәлелдер келтіру,

салыстыру және анализ жасау, бағалау дағдыларын қалыптастыру, білім алушыларға жанрларды

меңгерту.

4. Теориялық материалдар оқушының қазақ әдебиеті туралы ұғымдарын кеңейтуге, әдебиет

туралы дүниетанымын қалыптастыруға және адамзатқа ортақ ойларды, дилеммаларды, мінездерді

зерттеуге мүмкіндік береді. Қазақ әдебиеті білім деңгейі, ой-өрісі дамыған, әдеби тіл және

әдеби формалар арқылы өз ойын еркін жеткізе алатын, туындаған мәселелерді шеше білетін өмірге

бейім ұрпақ тәрбиелейді.

5. Қазақ әдебиеті пәнін оқу арқылы оқушылар:

1) қазақ әдебиетінің құндылық ретіндегі болмысын, ұлттық мәдениеттегі маңызды орнын

құрметтейді және бағалайды;

2) қазақ әдебиетінің мәдениетаралық қарым-қатынастағы рөлін, қазақ халқының қалыптасқан

тарихын, алға қойған міндеттерін, жеңістерін, мәселелерін, қарама-қайшылық пен қиындықтарын

анықтайды және түсінеді;

3) түрлі жағдайларға бейімделе білу және өздігінен шешім қабылдау дағдыларын

қалыптастырады;

4) заманауи, ғылыми және қоғамдық дамуға сәйкес дүниетанымын дамытады.

2-тарау. "Қазақ әдебиеті" пәнінің мазмұнын ұйымдастыру

6. "Қазақ әдебиеті" пәні бойынша оқу жүктемесінің көлемі:

1) 5-сынып – аптасына 2 сағат, оқу жылында – 68 сағат;

2) 6-сынып – аптасына 2 сағат, оқу жылында – 68 сағат;

3) 7-сынып – аптасына 2 сағат, оқу жылында – 68 сағат;

4) 8-сынып – аптасына 3 сағат, оқу жылында – 102 сағат;

5) 9-сынып – аптасына 3 сағат, оқу жылында – 102 сағат

7. "Қазақ әдебиеті" пәндік білімнің мазмұны бөлімдерге бөлінген: түсіну және жауап беру,

анализ және интерпретация, бағалау және салыстырмалы анализ, сонымен қатар, дағдыларды

қалыптастыратын бөлімшелерден тұрады. Бағдарламаның бұл бөлімі пән бойынша оқу мақсаттарынан

тұрады..

8 "Түсіну және жауап беру" бөлімі келесі бөлімшелерден тұрады:

1) көркем шығарма мазмұны мен пішіні;

2) әдеби шығарманың тұжырымдамасы;

3) көркем шығармадағы образ;

4) шығарма үзінділерімен жұмыс.

9. "Анализ және интерпретация" бөлімі келесі бөлімшелерден тұрады:

1) әдеби шығарманың композициясы;

2) автор бейнесі;

3) көркем шығарманың тілі;

4) шығармашылық жұмыс.

10. "Бағалау және салыстыру" бөлімі келесі бөлімшелерден тұрады:

1) тарихи және көркемдік құндылығы;

2) заманауилығы мен жаңашылдығы;

3) әдеби эссе;

4) әдеби сын.

3-тарау. Оқу мақсаттарының жүйесі

11. Бағдарламада "оқу мақсаттары" төрт саннан тұратын кодтық белгімен белгіленді. Кодтық

белгідегі бірінші сан сыныпты, екінші және үшінші сандар бөлім және бөлімше ретін, төртінші сан

бөлімшедегі оқу мақсатының реттік нөмірін көрсетеді. Мысалы, 5.2.1.4. кодында "5" - сынып, "2.1

" - екінші бөлімнің бірінші бөлімшесі, "4" - оқу мақсатының реттік саны.

12. Оқу мақсаттарының жүйесі бөлім бойынша әр сыныпқа берілген:

1) түсіну және жауап беру:

Білім алушылар...

5-сынып 6-сынып 7-сынып 8-сынып 9-сынып

1. Көркемшығарманыңмазмұны менпішіні

5.1. Әдебишығарманыңжанрынақарайфабуласы менсюжеттікдамуынсипаттау.

6.1. Әдебишығарманың жанрын,фабуласын, сюжетінанықтау.

7.1. Әдебишығармасюжетініңқұрамдасбөлшектерінталдау.

8.1. Әдебишығарманыңжанрынабайланыстысюжеттікжелілерін,эпилог,прологтарды

анықтау.

9.1. Әдеби шығармағасюжеттік-композициялықталдау жасау.

2. Әдебишығарманыңтұжырымдамасы

5.2. Әдеби шығарманың тақырыбы мен идеясын анықтау.

6.2. Әдеби шығармада көтерілген әлеуметтік-қоғамдық мәселені идеясы арқылы түсіндіру.

7.2. Әдеби шығармадағы тұлғалық болмысты гуманистік тұрғыдан талдау.

8.2. Әдеби шығарманың идеясы мен пафосын ұлттық мүдде тұрғысынан ашу.

9.2. Әдеби шығармадағы психологизмді анықтау.

3. Көркем шығармадағы образ

5.3. Көркем шығармадағы кейіпкерлер портреті мен іс-әрекеті арқылы образын ашу

6.3. Әдеби туындыдағы кейіпкердің типтерін тек тұрғысынан сипаттау.

7.3. Көркем шығармадағы кейіпкерлердің типтерін жасалу тәсілдері тұрғысынан анықтау.

8.3. Көркем шығармадағы кейіпкерлерді сомдауда тура және жанама мінездеулерді жіктеу.

9.3. Көркем шығарманың идеясына сай кейіпкерлер жүйесін анықтау

4. Шығарма үзінділерімен жұмыс

5.4. Көркем шығармалардан шағын көлемді үзінділерді мәнерлеп оқу, жатқа айту

6.4. Көркем шығармалардан орта көлемді үзінділерді мәнерлеп оқу, жатқа айту

7.4. Көркем шығармадағы кейіпкер бейнесін ашып, үзінділерді жатқа айту.

8.4. Көркем шығармалардан алған үзінділерді өз көзқарасын дәлелдеу үшін орынды қолдану

9.4. Көркем шығармалардан алған үзінділерді шығармашылық жұмыстарда қолдану

2) анализ және интерпретация:

Білім алушылар...

5-сынып 6-сынып 7-сынып 8-сынып 9-сынып

5.1. Әдеби шығармадағы екі нәрсені салыстыра

6.1. Шығарма композициясындағы

7.1.Шығармадағы

8.1. Композицияны тұтастан

9.1. Эпикалық, поэтикалық, драмалық мәтіндердегі Әдеби шығарманың композициясы

Суреттеулер мен қарама-қарсы суреттеулерді табу. белгілі бір эпизодтың алатын

Маңызына негіздеме жасау. Эпизодтар мен бейнелерді салғастыру. бөлшеккке,

Бөлшектен тұтасқа қарай талдау. Композициялық амалдарды талдау.

2. Автор бейнесі

5.2. Эпикалық шығармадағы автор бейнесін анықтау.

6.2. Эпикалық, поэзиялық шығармалардағы автор бейнесін анықтау.

7.2. Эпикалық, поэзиялық, драмалық шығармадағы автор бейнесін анықтау.

8.2. Автор бейнесі мен кейіпкерлер қарым-қатынасының тілдік көрінісін талдау.

9.2. Автор бейнесінің идеялық-стилистикалық тұтастырушы ретіндегі рөліне талдау жасау.

3. Көркем шығарманың тілі

5.3.Шығармадағы тілдік бейнелеу, суреттеу құралдарының (теңеу, эпитет, ауыспалы

мағынадағы сөздер, қайталау, өлең құрылысы) мағынасын анықтау

6.3. Шығармадағы көркем ауыстыруларды (троптарды: метафора, кейіптеу, метонимия, гипербола, литота, аллегория, антитеза, градация, арнау) анықтау

7.3.Шығармадағы көркемдегіш құралдардың (символ, синекдоха, қайталау түрлері:

эпифора,анафора,аллитерация, ассонанс,риторикалықсұрақ)қолданысынталдау

8.3. Шығармадағыкөркемдегішқұралдардың (психологиялықпараллелизм,перифраз, сатира, ирония,гротеск,эллипсис)қолданысынталдай отырып,автор стилінанықтау

9.3. Шығармадағыәдеби тілді құбылтумен айшықтаудың (троп пен фигура)түрлерін талдай

отырып, авторстиліне баға беру

4.Шығармашылықжұмыс

5.4. Көркемшығармаданалған әсерінсипаттапавторға хат,өлең жазу

6.4. Әдеби көркемдегіш құралдарды пайдаланып шығармадағы табиғат көрінісін, оқиға

орнын, кейіпкер бейнесін сипаттап жазу

7.4.Шығармадағы оқиға желісін өзіндік көзқарас тұрғысынан дамытып жазу

8.4. Шығармадан алған үзінділерді қайта өңдеп креативті жазу

9.4. Автор стиліне сүйене отырып, шығармашылық жұмыс жазу

3) бағалау және салыстыру:

Білім алушылар...

5-сынып 6-сынып 7-сынып 8-сынып 9-сынып

5.1.Шығармадағы

6.1.Шығармадағы кейіпкерлерді

7.1.Кейіпкерлердің іс-әрекеті мен автор берген

8.1. Шығарманыңтақырыбы менидеясын осытектес басқа

9.1.Шығарманыбасқа өнертүрлеріндегіосы

1. Тарихижәнекөркемдікқұндылығыэпизодтарарқылытарихиқұндылығынбағалауөзара

Салыстыраотырып, тарихижәне көркемдікқұндылығынабаға берупортреттікмінездемені

салыстырып,тарихи жәнекөркемдікқұндылығынабаға берушығармаларменсалыстырып,

тарихи жәнекөркемдікқұндылығынбағалаумазмұндастуындыларменсалыстырып,тарихи және

көркемдікқұндылығынбағалау.

2.Заманауилығыменжаңашылдығы

5.2.Кейіпкерлердішынайыөмірменсалыстырыпбағалау

6.2.Кейіпкерлержүйесініңзаманауижаңашылдығынөзарасалыстырыпбаға беру

7.2. Әдебижанртүрлерініңдаму барысына,жаңашылдығыназаманауитұрғыдан баға

беру

8.2. Шығармадағы материалдық және рухани құндылықтарды заманауи тұрғыда салыстырып,

Жаңашылдығына баға беру

9.2.Шығармадағы ұрпақтар сабақтастығы көрінісін заманауи тұрғыда Салыстырып,

Жаңашылдығына баға беру

3. Әдеби эссе

5.3.Шығармадағы кейіпкерді өзіндік құндылығы тұрғысынан талдап, әдеби эссе жазу.

6.3.Шығармадағы кейіпкерлер қарым-қатынасын отбасылық құндылық тұрғысынан талдап, әдеби эссе жазу.

7.3.Шығарманы ұлттық құндылық тұрғысынан талдап, әдеби эссе жазу.

8.3. Шығарманың көркемдік-идеялық құндылығын гуманистік тұрғыдан талдап, әдеби эссе жазу.

9.3.Шығарманың идеясын ғаламдық тұрғыдан талдап, әдеби эссе жазу.

4. Әдеби сын

5.4.Оқырманның рухани дүниесіне шығарма әсерін талдай отырып, сыни хабарлама жазу

6.4. Шығармада көтерілген мәселенің әлеуметтік рөлі туралы сыни хабарлама жасау.

7.4. Әдеби шығарманың эстетикалық құндылығы туралы шағын сыни шолу жазу.

8.4. Шығарма бойынша жазылған әдеби сын – пікірлерге сүйене отырып, өзіндік сыни пікір жазу.

9.4. Әдеби шығарманы қазақ әдебиеті мен әлем әдебиеті үлгілерімен салыстыра талдап,

шағын сын мақала жазу.

13. Осы оқу бағдарламасы қосымшада берілген негізгі орта білім беру деңгейінің 5-9-

сыныптарына арналған "Қазақ әдебиеті" оқу пәнінен жаңартылған мазмұндағы үлгілік оқу

бағдарламасының Ұзақ мерзімді жоспарына сәйкес жүзеге асырылады.

Негізгі орта білім беру

деңгейінің 5-9-сыныптарына

арналған "Қазақ әдебиеті" оқу

пәнінен жаңартылған

мазмұндағы үлгілік оқу

бағдарламасына

(оқыту қазақ тілінде)

қосымша

Негізгі орта білім беру деңгейінің 5-9-сыныптарына арналған "Қазақ әдебиеті" пәнінен

жаңартылған мазмұндағы үлгілік оқу бағдарламасын (оқыту қазақ тілігде) жүзеге асыру

бойынша ұзақ мерзімді жоспар

1) 5-сынып: Оқу жоспарындағы ұзақ мерзімді жоспардың бөлімдері

Тақырыптар/Ұзақ мерзімді жоспардың мазмұны Оқу мақсаттары.

Білім алушылар білуге тиісті

Оқу жоспарындағы ұзақ мерзімді жоспардың бөлімдері

I тоқсан

Таза, мінсіз асыл сөз

"Керқұла атты Кендебай" ертегісі,

"Қобыланды батыр" жыры,

Асан қайғы "Асан қайғының жерге айтқан сыны" аңызы

Түсіну жәнежауап беру

5.5.1.1;.5.5.2.2; 5.5.3.3;5.5.4.4.

Анализ жәнеинтерпретация

5.5.1.1;5.5.2.2;5.5.3.3; 5.5.4.4;

Бағалау жәнесалыстыру

5.5.1.1; 5.5.2.2;

II тоқсан

"Тәрбиеніңқайнар бұлағы"

Дулат Бабатайұлы "О, Ақтан жас,Ақтан жас" ,

Ыбырай Алтынсарин "ҚыпшақСейітқұл" , "Атымтай Жомарт", "

Дүние қалай етсең табылады?"

Түсіну жәнежауап беру

5.5.1.1;.5.5.2.2; 5.5.3.3;5.5.4.4.

Анализ жәнеинтерпретация

5.5.1.1;.5.5.2.2; 5.5.3.3;5.5.4.4.

Бағалау жәнесалыстыру

5.5.3.3.

III тоқсан

Адамгершілік -асыл қасиет

А.Байтұрсынұлы "Егіннің бастары" мысалы,

"Адамдық диқаншысы"өлеңі,

Б.Соқпақбаев "Менің атым Қожа"хикаяты,

М.Қабанбай "Бауыр" әңгімесі

Түсіну жәнежауап беру

5.5.1.1;.5.5.2.2; 5.5.3.3;5.5.4.4.

Анализ жәнеинтерпретация

5.5.1.1;.5.5.2.2; 5.5.3.3;5.5.4.4.

Бағалау жәнесалыстыру

5.5.2.2; 5.5.3.3; 5.5.4.4.

IV тоқсан

Отбасықұндылықтары

Т.Нұрмағамбетов "Анасынсағынған бала" әңгімесі,

Нұрдәулет Ақыш "Нағыз әже қайда?" әңгімесі

Д.Лондон "Мексика ұлы" әңгімесі

Түсіну жәнежауап беру

5.5.1.1;.5.5.2.2; 5.5.3.3;

5.5.4.4.

Анализ жәнеинтерпретация

5.5.1.1;.5.5.2.2; 5.5.3.3;5.5.4.4.

Бағалау жәнесалыстыру

5.5.3.3

2) 6-сынып:

Оқужоспарындағыұзақ мерзімдіжоспардыңбөлімдері

Тақырыптар/Ұзақ мерзімді жоспардыңмазмұны

Оқумақсаттары.

Білімалушыларбілугетиісті

Оқужоспарындағыұзақ мерзімдіжоспардыңбөлімдері

I тоқсан

Туған жерім -аялы алтынбесігім

"Аяз би" ертегісі "Алып Ер Тұңға" жыры,

Әл Фараби "Қашықтасың туған жер", "

Тіршілікте құрыштай бол төзімді",

Доспамбет жырау "Қоғалы көлдер, қомсулар", "Айналайын, Ақ Жайық"

Түсіну жәнежауап беру

6.6.1.1;6.6.2.2;6.6.3.3;6.6.4.4;

Анализ жәнеинтерпретация

6.6.1.1;6.6.2.2;6.6.3.3;6.6.4.4;

Бағалау жәнесалыстыру

6.6.1.1;6.6.4.4;

II тоқсан

... Абайды оқы, таңырқа!

Абай Құнанбайұлы "Мен жазбаймын өлеңдіермек үшін", "Ғылым таппай мақтанба", "

Бірінші сөз", "Жетінші сөз", "Отызбірінші сөз"

Түсіну жәнежауап беру

6.6.1.1;6.6.2.2;6.6.3.3;6.6.4.4;

Анализ жәнеинтерпретация

6.6.1.1;6.6.2.2;6.6.3.3;6.6.4.4;